RSS

Coraz więcej możliwości finansowania projektów międzynarodowych mających na celu budowanie sieci współpracy UE z państwami na Wschodzie.

29 Mar

Partnerstwo Wschodnie jest długoterminową strategią rozwoju relacji z Armenią, Azerbejdżanem, Białorusią, Gruzją, Mołdawią i Ukrainą, która ma na celu polityczne i gospodarcze zbliżenie sześciu państw wschodniego sąsiedztwa do Unii Europejskiej. Głównym twórcą inicjatywy była Polska, wspierana przez Szwecję. W maju 2008 roku te dwa państwa zaproponowały pogłębienie relacji ze wschodnimi sąsiadami UE objętymi Europejską Polityką Sąsiedztwa. Dzięki poparciu wszystkich państw członkowskich i zaangażowaniu Komisji Europejskiej, w marcu 2009 roku Rada Europejska zatwierdziła ambitną propozycję Partnerstwa Wschodniego, a uroczysta inauguracja nowej inicjatywy odbyła się w maju tego samego roku w Pradze, podczas czeskiej prezydencji.

Istota Partnerstwa Wschodniego zawarta została w dokumencie pod nazwą: Propozycja Polsko – Szwedzka Partnerstwo Wschodnie. Z powyższym dokumencie założono następujące cele: wprowadzenie w długiej perspektywie ruchu bezwizowego, a w krótkim okresie uelastycznienie polityki wizowej, ustanowienie pogłębionej Strefy Wolnego Handlu w wyniku indywidualnie negocjowanych umów pomiędzy UE a poszczególnymi państwami, wsparcie UE dla reform sektorowych, rozwój kontaktów pomiędzy społeczeństwami np. wymiany studentów, dostosowanie prawa i norm wewnętrznych do standardów UE, zapewnienie i dystrybucja funduszy Unijnych zgodnie z realizacją wytyczonych celów oraz wzrostem możliwości absorpcyjnych.

Polityka UE wobec krajów partnerskich zostanie zdecydowanie wzmocniona przez wypracowanie szczególnego wschodniego wymiaru europejskiej polityki sąsiedztwa. Aby to osiągnąć, partnerstwo wschodnie będzie dążyło do wspierania reform politycznych i społeczno-gospodarczych w krajach partnerskich, ułatwiając zbliżenie z Unią Europejską. Służy to wspólnemu zaangażowaniu na rzecz stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu Unii Europejskiej, krajów partnerskich, a w rzeczywistości całego kontynentu europejskiego.

Według wyliczeń Komisji Europejskiej, łączna alokacja w latach 2010 – 2013 na kraje PW wyniesie 1,9 mld euro środków pomocowych ENPI, z zaznaczeniem, że koperty bilateralne dla poszczególnych państw, a nie tylko kwota 600 mln euro, będą wykorzystywane do realizacji celów PW.

Proces uruchamiania inicjatyw UE w ramach Partnerstwa Wschodniego przedstawia się następująco:

I. Wymiar wielostronny PW: Inicjatywy flagowe

1. Program Zintegrowanego Zarządzania Granicami – (budżet 44,5 mln euro). Inauguracja: 15.10.2009. W ramach ww. inicjatywy flagowej zatwierdzono do realizacji szereg programów treningowych oraz pilotażowych projektów dot. m.in.: demarkacji granicy ukraińsko-białoruskiej, stworzenia elektronicznego systemu wymiany informacji między służbami celnymi Ukrainy i Białorusi, zapewnienia wyposażenia i infrastruktury przejść granicznych Bavra i Bagratashen pomiędzy Armenią i Gruzją, budowy przejścia granicznego Unguri (MD) – Bronnitsa (UA)

2. Wsparcie dla małej i średniej przedsiębiorczości (SME Facility) – (57 mln euro). Inicjatywa opiera się na 3 filarach:

– program East-Invest, (cel: poprawa klimatu inwestycyjnego w państwach PW i utworzenie powiązań między małą i średnią przedsiębiorczością w państwach partnerskich i UE; wysokość grantu KE – 7 mln euro); rozstrzygnięcie konkursu nastąpiło w połowie października 2010 roku, oczekiwane jest rozpoczęcie wdrażania programu przez konsorcjum Eurochambers.

– instrument wsparcia finansowego SME Facility, (cel: wspieranie i pogłębianie rozwoju rynków kredytowych dla SME w krajach PW za pomocą pożyczek i gwarancji Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju dla pośredników finansowych w państwach partnerskich, które następnie udzielane będą miejscowym małym i średnim przedsiębiorcom; budżet UE: 30 mln euro), EBI i EBOiR zadeklarowały do kilkuset mln euro na kredyty dla SME (prawdopodobnie do 350 mln euro).

24 listopada 2010 EBI ogłosił uruchomienie pierwszej linii kredytowej w ramach SME Facility w wysokości 20 mln euro dla Mobiasbanca (grupa Société Générale) – jednego z wiodących banków komercyjnych w Mołdowie. Z kredytów udzielanych przez Mobiasbanca korzystać będą mogły małe i średnie przedsiębiorstwa i realizować za ich pomocą projekty inwestycyjne m.in. w branży energetycznej i ochrony środowiska.

Kwota 20 mln euro jest częścią przeznaczonej dla grupy Société Générale transzy w wys. nawet do 55 mln euro. Druga linia kredytowa przy wykorzystaniu środków EIB, w wysokości do 35 mln euro, zostanie uruchomiona w Gruzji poprzez gruziński Bank Republic.

– program wsparcia menadżerskiego i doradztwa biznesowego TAM/BAS, (program EBOiR o budżecie 20 mln euro, uruchomienie pierwszej transzy – 10 milionów euro – na lata 2010-2011).

3. Zapobieganie katastrofom naturalnym i spowodowanym przez człowieka (PPRD) (12 mln euro). Realizacja w 2 fazach:

– przegląd ram prawnych dot. zarządzania katastrofami i mechanizmów ochrony ludności (6 mln euro);

– rozwój współpracy między państwami UE i PW m.in. poprzez staże i programy treningowe, studia wykonalności, zakup sprzętu – realizacja w latach 2012-13, (6 mln euro).

4. Regionalne rynki energetyczne, efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii.  (41 mln euro). Na inicjatywę składają się 4 elementy:

– pomoc techniczna w celu opracowania ekspertyz dot. ram regulacyjnych w zakresie efektywności energetycznej i studia wykonalności i inne działania zmierzające do ułatwienia dostępu do dostępnych źródeł finansowania inwestycji w sektorze energetycznym;

– wsparcie dla opracowania i implementacji „planów działania na rzecz zrównoważonej energii” przez miasta zrzeszone w Porozumieniu Burmistrzów (Convenant of Mayors), przewidywane rozpoczęcie 2011 r.

– promocja udziału państw partnerskich w Intelligent Energy Europe Programme.

W zakresie tematycznym ww. inicjatywy realizowany jest i zgłoszony pod egidę PW projekt w zakresie energooszczędności  i ochrony środowiska (Eastern Europe Energy Efficiency and Environment Partnership) – inicjatywa Szwecji, skierowany do Ukrainy, następnie do pozostałych państw PW. Docelowa wysokość budżetu oczekiwana przez stronę szwedzką:  1,5 mld euro.

5. Zarządzanie środowiskowe (Environmental Governance) (budżet: 12 mln euro) Celem inicjatywy ma być promocja ochrony środowiska, w tym walka ze zmianami klimatu, poprzez wzmocnienie procesu zarządzania środowiskowego – zwiększenie dostępności wiarygodnych informacji dot. ochrony środowiska, podniesienie świadomości i zwiększenie zaangażowania uczestników w państwach partnerskich i promocję oceny wpływu decyzji politycznych na środowisko.  Inicjatywa obejmie działania w 2 obszarach:

– Utworzenie systemów informacji o środowisku (SEIS) w państwach PW,

– Dostęp do informacji nt. środowiska, planowane rozpoczęcie działań w 2011 roku.

II. Dodatkowe środki PW na współpracę dwustronną

1. Kompleksowe Programy Rozwoju Instytucjonalnego (Comprehensive Institution Building Programmes – CIB. Budżet – 173 mln euro na lata 2011-2013. Celem CIB jest podniesienie zdolności administracyjnych państw PW oraz wsparcie reform ułatwiających przygotowanie do zawarcia i późniejszej implementacji umów stowarzyszeniowych (AA) oraz utworzenia pogłębionych stref wolnego handlu (DCFTA).

Programy CIB realizowane będą w oparciu o memoranda of understanding, które Komisja Europejska obecnie zawiera z poszczególnymi państwami PW. Podpisano już stosowne dokumenty z Mołdową, Gruzją i Ukrainą. Podpisanie MoU stanowi punkt wyjścia do opracowania dokumentów ramowych, uszczegółowiających ramy współpracy oraz przygotowania przez państwa PW Planów Reform Instytucjonalnych – szczegółowego wykazu instytucji, które zostaną zreformowane oraz metod i środków, przy pomocy których zostaną przeprowadzone reformy.

Indykatywna alokacja środków przeznaczonych na realizację CIB w poszczególnych państwach partnerskich na lata 2011-2013 przedstawia się następująco: Armenia – 32,81 mln euro, Azerbejdżan – 19,20 mln euro, Gruzja – 30,86 mln euro, Mołdowa – 41,16 mln euro, Ukraina – 43,37 mln euro. Dla Białorusi, dla której przewidziano osobny mechanizm – Joint Interim Plan – alokowano na lata 2011-13 kwotę 5,88 mln euro.

2. Programy rozwoju regionalnego (Pilot Regional Development Programmes)– (budżet 75 mln euro, uruchomienie przewidziane od 2012 roku). Na bazie doświadczeń polityki spójności UE w odniesieniu do państw PW przygotowywane są programy rozwoju regionalnego. Będą one miały na celu wyrównywanie różnic pomiędzy poszczególnymi regionami przy uwzględnieniu potrzeb oraz specyfiki terytorialnej każdego z państw PW. Obecnie KE przygotowuje się do rozpoczęcia rozmów z państwami partnerskimi nt. możliwych obszarów wsparcia.

Indykatywna alokacja środków przeznaczonych na realizację programów rozwoju regionalnego w poszczególnych państwach partnerskich na lata 2012-2013 wygląda następująco: Armenia – 7,12 mln euro, Azerbejdżan – 9,29 mln euro, Białoruś – 10,38 mln euro, Gruzja – 7,43 mln euro, Mołdowa – 6,98 mln euro, Ukraina – 30,79 mln euro.

III. Działania w ramach Platform tematycznych PW

Równolegle do uruchamiania inicjatyw flagowych, środki na rozwijanie wielostronnego wymiaru PW przeznaczane są na szereg miękkich inicjatyw – szkoleń, seminariów, warsztatów powiązanych z aktualnymi działaniami platform tematycznych i paneli eksperckich.

IV. Inne działania

1. Program Kulturalny Partnerstwa Wschodniego, budżet: ponad 11 mln EUR, 2 etapy realizacji:

– utworzenie Regionalnej Jednostki Monitorowania i Rozwijania Zdolności Programu ds. Kultury, (3 mln euro), konkurs zakończony.

– konkurs na realizację projektów współpracy kulturalnej (o średnim budżecie 500 tys. euro) –  budżet 8,4 mln euro. Termin nadsyłania aplikacji upłynął 19 listopada 2010 roku. KE nie ogłosiła jeszcze jego wyników.

2. Akcje specjalne 2009 i 2010 w ramach unijnego Programu Kultura 2007-2013, obejmujące projekty współpracy z państwami trzecimi. W roku 2009 dofinansowano 6 projektów skierowanych do państw PW o wartości 887 tys. euro,  w tym 2 projekty, w których uczestniczą polskie podmioty.

3. Otwieranie programów wspólnotowych na udział państw partnerskich w obszarze edukacji i współpracy naukowej: Tempus, Erasmus, e-Twinning, program Jean Monnet, Młodzież w działaniu, 7 Program Ramowy (7FP) i inne. Kwestia ta jest obecnie przedmiotem prac w ramach Platformy ds. kontaktów międzyludzkich.

4. Eastern Partners Facility – Instrument Europejskiego Banku Inwestycyjnego,  zatwierdzony w grudniu 2009 r., obejmujący środki w wysokości 1,5 mld euro na kredyty i gwarancje dla przedsiębiorstw unijnych dokonujących inwestycji w państwach PW oraz Rosji. O środki te przedsiębiorcy ubiegać się mogą bezpośrednio w EBI.

Eastern Partners Facility stanowi rozszerzenie dotychczasowej działalności EBI we Wschodniej Europie, prowadzonej w ramach tzw. mandatu zewnętrznego m.in. w obszarze transportu, komunikacji, ochrony środowiska, małych i średnich przedsiębiorstw. Na działania te, w latach 2007-2013, EBI udostępnia środki w wysokości do 3,7 mld euro.

Kredyty w ramach instrumentu EPF przeznaczone mogą być głównie na inwestycje w sektorze przemysłowym, rolnym i usługowym, z naciskiem na średnie i duże projekty o wartości powyżej 25 mln euro. Finansowanie nie może przekroczyć 50% kosztów projektu. Beneficjentami EPF mogą być firmy z państw UE lub joint ventures, w których udział bierze przedsiębiorstwo z kraju UE.

5. EaP Technical Assistance Trust Fund – podjęto decyzję o utworzeniu, trwają prace EBI w konsultacji w zainteresowanymi państwami UE (planowany budżet: 10 mln euro). Pierwsze spotkanie kontrybutorów odbyło się 13 grudnia 2010 roku w Luksemburgu[1].

Partnerstwo Wschodnie nie jest strategią rozszerzenia, ale nie wyklucza, że państwa nim objęte mogą się stać kiedyś członkami UE. Otwiera to nowy, ambitny rozdział w stosunkach z sąsiadami ze Wschodu

Warto mieć to na uwadze.

 

Autor: Agnieszka Półczyńska

 
1 komentarz

Opublikował/a w dniu 29 Marzec 2011 w Uncategorized

 

One response to “Coraz więcej możliwości finansowania projektów międzynarodowych mających na celu budowanie sieci współpracy UE z państwami na Wschodzie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: