RSS

Finansowanie inwestycji w zakresie efektywności energetycznej i energetyki odnawialnej

16 Mar

Wzrost efektywności energetycznej i rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE) jest jednym z priorytetów polityki Unii Europejskiej w zakresie ochrony klimatu, bezpieczeństwa energetycznego i ochrony środowiska. Znaczenie, jakie przypisuje się energetyce odnawialnej, znajduje wyraz zarówno w systematycznie podejmowanych próbach zintegrowania polityki klimatycznej i energetycznej w skali Wspólnoty, jak i w tworzeniu specjalnych systemów wsparcia dedykowanych inwestycjom w zakresie efektywności energetycznej i OZE. Wyrazem przyjętej strategii jest wdrożenie tzw. pakietu energetyczno-klimatycznego, którego cele potocznie określane są jako „3 razy 20 na 2020” (20% zwiększenie efektywności energetycznej, 20% udział energii z OZE i 20% ograniczenie emisji gazów cieplarnianych do 2020 roku), co wiąże się również z  przeznaczeniem na wsparcie inwestycji w OZE znacznych środków dotacyjnych. Podobnie w Polsce – wsparcie „zielonej” energetyki  realizowane jest w ramach większości dostępnych obecnie programów pomocowych. W Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko bezpośrednio na inwestycje w OZE przewidziano niemal 581 mln euro, w regionalnych programach operacyjnych  – nieco ponad 391 mln. Dodatkowo inwestycje tego typu mogą być realizowane również w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka oraz w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich, ale dostępnych mechanizmów i instrumentów – chociaż zdecydowanie mniej popularnych – jest jednak znacznie więcej.

Skąd wziąć na to pieniądze?

Dostęp do kapitału jest zasadniczym czynnikiem warunkującym realizację każdej inwestycji. Projekty typowo komercyjne, charakteryzujące się wysoką stopą zwrotu, z reguły nie mają problemu z pozyskaniem kapitału na rynku finansowym. W przypadku inwestycji zwiększających efektywność energetyczną i wykorzystujących odnawialne źródła energii sytuacja wygląda nieco inaczej – nie wszystkie inwestycje  dają możliwość szybkiego zwrotu. W związku z tym istotne stają się źródła finansowania zaprojektowane dla tego typu inwestycji. Instrumenty te stanowią element polityki energetycznej i wspierają osiągnięcie celów 3×20.

Najważniejsze obecnie instrumenty i mechanizmy finansowania inwestycji w zakresie OZE to między innymi:

– fundusze strukturalne UE, Fundusz Spójności i inne środki zagraniczne,

– środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,

– preferencyjne kredyty bankowe.

Podstawowym i najbardziej popularnym obecnie instrumentem wsparcia inwestycji w OZE są fundusze strukturalne UE i Fundusz Spójności. W Polsce instrumenty te finansują projekty poprzez programy operacyjne na poziomie centralnym (np.: Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko) oraz regionalnym (regionalne programy operacyjne). Każdy z programów zawiera zestaw działań, które zostały uznane za najbardziej istotne z punktu widzenia kraju lub regionu. W ramach każdego z programów funkcjonują również działania wspierające rozwój OZE. Niestety w obecnej fazie realizacji programów operacyjnych dostępność tych środków jest mocno ograniczona z uwagi na wyczerpanie środków. Spośród 16 województw, jedynie w pięciu (dolnośląskim, podlaskim, śląskim, warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim) przewidziano na ten rok konkursy w OZE. Podobnie jest w programach współpracy. W dwóch (INTERREG IV C i PWT Polska – Czechy) konkursy aktualnie trwają, co do pozostałych brakuje informacji, czy, a jeżeli tak, to kiedy konkursy się odbędą

Poza środkami UE funkcjonują w Polsce również inne instrumenty pomocowe korzystające z zagranicznych środków finansowych. Spośród tych programów, szczególnie atrakcyjny – i to zarówno ze względu na szeroką dostępność dla różnego typu beneficjentów, jak i możliwość objęcia dofinansowaniem bardzo różnych tematycznie projektów – wydaje się Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweski Mechanizm Finansowy, którego kolejna edycja jest obecnie przygotowywana.

Poza środkami zagranicznymi finansowanie inwestycji w zakresie OZE umożliwiają również środki krajowe. Największe instytucje-dysponenci tych środków to Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Środki finansowe tych instytucji pochodzą głównie z opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i kar za naruszanie prawa ekologicznego. Głównym instrumentem wsparcia oferowanym prze te instytucje są pożyczki preferencyjnie oprocentowane (ewentualnie z możliwością częściowego umorzenia), niemniej jednak należy zaznaczyć, że każdy z Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest niezależnym podmiotem kreującym swoją politykę oddzielnie od innych. W związku z tym każdy z nich może mieć w swojej ofercie nieco inne instrumenty oraz warunki. Zależy to w dużym stopniu od ilości środków, jaką dysponuje dany Fundusz. Przykładem może tu być Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, który w swojej ofercie ma również dotacje dla przedsiębiorstw.

W kontekście coraz mniejszej dostępności środków zagranicznych, a także rozwoju oferty w ramach środków krajowych, instrumenty te mogą stanowić atrakcyjne źródło finansowania inwestycji w OZE. Pożyczki mogą też stanowić dodatkowe źródło finansowania lub zapewnić finansowanie pomostowe o stosunkowo niskim koszcie. Uzupełnieniem oferty finansowania stają się również kredyty bankowe skierowane na finansowanie przedsięwzięć z zakresu poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstw. Na uwagę zasługuję choćby oferta banku BOŚ, który specjalizuje się w finansowaniu inwestycji w zakresie ochrony środowiska. Kredyty na ten cel wprowadzane są aktualnie do ofert innych banków (FORTIS, BGŻ, MILLENIUM) i będą oferowane w ramach programu utworzonego przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju.

Podsumowując należy stwierdzić, że oferta instrumentów finansowania inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii jest w Polsce dość szeroka. Najbardziej popularne instrumenty, czyli dotacje pochodzące z funduszy UE, są już w znacznej mierze wykorzystane. Dodatkowe środki mogą pojawić się jeszcze w kolejnych latach w związku z ewentualnymi oszczędnościami, niemniej jednak ciężar finansowania powinien się przenieść na inne instrumenty (środki krajowe, mechanizmy wspólnotowe). Istotnym elementem inwestycji powinien być jednak zawsze aspekt techniczny i efektywność stosowanych technologii, która wyznacza poziom opłacalności inwestycji. Rozwój technologii OZE oraz dostęp do wiedzy ekspertów (usługi) może z czasem rozwinąć alternatywne formy finansowania (oparte o komercyjne mechanizmy rynkowe).

 

Autor: Jacek Zduńczyk

 
1 komentarz

Opublikował/a w dniu 16 Marzec 2011 w Uncategorized

 

One response to “Finansowanie inwestycji w zakresie efektywności energetycznej i energetyki odnawialnej

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: